Door Emma Frances Bloomfield

Bloomfield behandelt de uitdagingen van wetenschapscommunicatie in een tijd van
desinformatie en afnemend vertrouwen in de wetenschap. Door vier grote
wetenschappelijke controverses te analyseren – klimaatverandering, evolutie, vaccinatie
en COVID-19 – laat ze zien hoe storytelling een krachtig middel is om wetenschap
toegankelijker en boeiender te maken, en tegelijk misleidende verhalen tegen kan gaan.

Verhalen als onmisbare brug

Bloomfield stelt dat het niet genoeg is om je alleen op feiten te richten in de gepolariseerde
wereld van vandaag. Verhalen, wanneer ze zijn verankerd in de wetenschap, zijn
essentieel om complexe onderwerpen op een manier uit te leggen die resoneert met het
publiek. Ze benadrukt zowel schadelijke rivaliserende verhalen die de wetenschap
ondermijnen (‘disingenuous rival stories’) als productieve verhalen die inclusiviteit en
begrip bevorderen (‘productive rival stories’). Centraal in Bloomfields aanpak staan twee
tools: narrative webs en narrative constellations. Deze visuele kaders helpen
communicatie-experts om belangrijke aspecten van een verhaal te analyseren, zoals
personages, actie en omvang, om het publiek effectief te betrekken. Door de kenmerken
van een verhaal in kaart te brengen, kunnen communicatieprofessionals verhalen creëren
die zowel wetenschappelijk accuraat als relevant zijn voor hun publiek.

Risico’s en balans

Bloomfield erkent echter ook de risico’s van storytelling. Slecht geconstrueerde verhalen
kunnen vooroordelen versterken of scepsis vergroten. Ze benadrukt de noodzaak van een
zorgvuldige balans en suggereert dat verhalen geworteld moeten zijn in geleefde
ervaringen. Tegelijk dient oververeenvoudiging van wetenschappelijke feiten vermeden te
worden. Ze pleit in haar boek ook voor meer inclusieve wetenschapscommunicatie en
moedigt de integratie van gemarginaliseerde stemmen aan, waaronder inheemse kennis.
Ze gelooft dat storytelling onderbelichte perspectieven kan versterken, waardoor
wetenschap diverser en relevanter wordt voor een breder scala aan gemeenschappen.

Al met al biedt Science v. Story waardevolle tools voor wetenschapscommunicatoren.
Bloomfields praktische inzichten in narratieve structuren kunnen helpen in de opbouw van
verhalen die vertrouwen opbouwen en begrip bevorderen in een wereld die steeds meer
wordt beïnvloed door desinformatie. Haar werk is een waardevolle bron voor iedereen die
wetenschapscommunicatie effectief wil maken in het complexe media-landschap van
vandaag.